Cho thôi việc vì lý do kinh tế tại Việt Nam, the right way.

Cho thôi việc vì lý do kinh tế hoặc cơ cấu, đúng cách — dành cho người sử dụng lao động tại Việt Nam

Cho thôi việc vì lý do kinh tế hoặc thay đổi cơ cấu, công nghệ là một quy trình, không chỉ là một khoản chi trả. Theo Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động phải xây dựng phương án sử dụng lao động (Điều 44), trao đổi với tổ chức đại diện người lao động, báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và người lao động, và chi trả trợ cấp mất việc làm (Điều 47) — chứ không phải trợ cấp thôi việc. Bộ công cụ AI miễn phí này hướng dẫn bạn từng bước đến một quyết định hợp pháp cho trường hợp của bạn và lập hồ sơ chứng minh bạn đã làm đúng quy trình.

Quy trình cho thôi việc, từng bước

1. Lý do — ghi nhận lý do kinh tế hoặc thay đổi cơ cấu, công nghệ thực sự khiến vị trí không còn cần thiết (Điều 42); xét ở vị trí công việc, không phải ở cá nhân.
2. Phương án sử dụng lao động — xây dựng phương án theo Điều 44 (danh sách tiếp tục sử dụng, đào tạo lại, nghỉ hưu, chấm dứt và nguồn kinh phí) và công bố cho người lao động trong vòng 15 ngày kể từ ngày thông qua.
3. Trao đổi với đại diện người lao động — trao đổi với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.
4. Báo trước 30 ngày — thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh VÀ người lao động ít nhất 30 ngày trước.
5. Chi trả trợ cấp mất việc làm — chi trả trợ cấp mất việc làm theo Điều 47 khi chấm dứt.

Trợ cấp mất việc làm

Khi cắt giảm vì lý do kinh tế hoặc cơ cấu, người lao động nhận trợ cấp mất việc làm theo Điều 47 (không phải trợ cấp thôi việc theo Điều 46): mỗi năm làm việc được 1 tháng tiền lương, nhưng ít nhất bằng 2 tháng tiền lương; điều kiện là đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên. Tiền lương tính trợ cấp là bình quân 6 tháng liền kề theo hợp đồng. Lưu ý quyết định: thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp được TRỪ khỏi thời gian tính trợ cấp (Điều 47 khoản 2). Vì bảo hiểm thất nghiệp là bắt buộc từ năm 2009, phần lớn thâm niên sau 2009 do quỹ bảo hiểm thất nghiệp chi trả, nên trợ cấp của người sử dụng lao động chủ yếu chỉ tính cho giai đoạn trước năm 2009. Do đó, con số "1 tháng mỗi năm" áp dụng cho toàn bộ thâm niên thường bị tính vượt.

Trợ cấp mất việc làm tối thiểu bằng 2 tháng tiền lương và chỉ áp dụng khi đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng. Phải trừ thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được chi trả trợ cấp trước đó khi tính. Trợ cấp mất việc làm chi trả theo đúng quy định của pháp luật được miễn thuế thu nhập cá nhân; phần vượt mức quy định là thu nhập chịu thuế. Thỏa ước lao động tập thể có thể quy định mức cao hơn.

Báo trước

Đối với cắt giảm vì lý do kinh tế hoặc cơ cấu theo Điều 42-43, thời hạn áp dụng là báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh kèm phương án sử dụng lao động — không phải các mốc 45/30/3 ngày của Điều 36 (áp dụng cho đơn phương chấm dứt hợp đồng). Bộ luật Lao động 2019 (45/2019/QH14).

Cắt giảm nhiều người lao động

Khi việc thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc lý do kinh tế dẫn đến cho thôi việc từ 02 người lao động trở lên, người sử dụng lao động phải xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động (Điều 44), trao đổi với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, và báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cùng người lao động. Điều 43 mở rộng cùng chế độ này cho trường hợp chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, bán, cho thuê hoặc chuyển đổi doanh nghiệp. Nếu có tranh chấp, người lao động có thể khởi kiện tại Tòa án lao động.

Câu hỏi thường gặp

Reference: Bộ luật Lao động 2019 (45/2019/QH14), Điều 42-44, 46-47; Thông tư 111/2013/TT-BTC (thuế); molisa.gov.vn. General information for employers, not legal advice.